Վերականգնվող էներգետիկայի և, հատկապես, արևային կայանների կառուցման ոլորտը Հայաստանում վերջին տարիներին աննախադեպ աճ է գրանցում։ Կանաչ էներգիայի անցումը խթանելու նպատակով պետությունը սահմանել է զգալի հարկային և մաքսային արտոնություններ, ինչը արևային ֆոտովոլտային պանելների, ինվերտորների և ուղեկցող սարքավորումների ներմուծումը դարձնում է չափազանց շահավետ թե՛ խոշոր բիզնեսի (B2B) և թե՛ անհատ սպառողների համար։
Եթե պլանավորում եք արևային համակարգերի ներմուծում, անհրաժեշտ է հստակ պատկերացնել, թե ինչպիսի արտոնություններ են գործում և ինչպես ճիշտ օգտվել դրանցից սահմանին։
Ավելացված արժեքի հարկի (ԱԱՀ) արտոնությունը
Հայաստանի Հանրապետության հարկային օրենսդրության համաձայն՝ սահմանված է հատուկ արտոնություն արևային էներգիայի արտադրության համար նախատեսված որոշակի սարքավորումների համար.
- ԱԱՀ-ից ազատում ներմուծման ժամանակ. Արևային ֆոտովոլտային էլեմենտների (պանելների) ներմուծումը Հայաստան ազատված է 20% ԱԱՀ-ի վճարումից սահմանին, եթե դրանք համապատասխանում են օրենքով հստակ սահմանված ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրերին։ Սա թույլ է տալիս ներմուծողներին խնայել զգալի ֆինանսական միջոցներ հենց սկզբնական փուլում։
- Ներքին շրջանառության արտոնություններ. Որոշ դեպքերում արտոնությունը տարածվում է նաև տեղական շուկայում դրանց հետագա իրացման վրա, ինչը նվազեցնում է վերջնական կայանի կառուցման ինքնարժեքը։
Մաքսատուրքերի դրույքաչափերը և ԵԱՏՄ կարգավորումները
Քանի որ Հայաստանը հանդիսանում է Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) անդամ, մաքսատուրքերի հաշվարկն իրականացվում է միասնական մաքսային սակագներով.
- ԵԱՏՄ երկրներից ներմուծում. Ռուսաստանից, Բելառուսից կամ Ղազախստանից արևային պանելներ կամ բաղադրիչներ բերելիս ներմուծման մաքսատուրք չի գանձվում (0%), եթե ապրանքն ունի ԵԱՏՄ ծագման սերտիֆիկատ (СТ-1)։
- Երրորդ երկրներից ներմուծում (Չինաստան, Եվրոպա, ԱՄՆ). Այս դեպքում մաքսատուրքի դրույքաչափը կախված է կոնկրետ ապրանքի ԱՏԳ ԱԱ (HS Code) կոդից։ Արևային պանելների համար հաճախ գործում է 0% կամ նվազեցված մաքսատուրքի դրույքաչափ, սակայն ուղեկցող սարքավորումների (ինվերտորներ, կաբելներ, կրող կոնստրուկցիաներ) համար կարող են կիրառվել ստանդարտ մաքսատուրքեր։
Կարևոր սարքավորումներ, որոնք պահանջում են ճիշտ կոդավորում
Արևային կայանը միայն պանելները չեն։ Ողջ համակարգի ներմուծման ժամանակ ռիսկերից խուսափելու համար պետք է ուշադիր լինել հետևյալ բաղադրիչների ձևակերպման հարցում.
- Ինվերտորներ (փոխակերպիչներ). Ունեն իրենց առանձին ծածկագիրը։ Դրանց հարկման և արտոնությունների պայմանները կարող են տարբերվել բուն պանելների պայմաններից։
- Կուտակիչ մարտկոցներ (Lithium-ion և այլն). Հատկապես ինքնավար (Off-grid) կայանների համար ներմուծվող մարտկոցները ենթակա են հատուկ մաքսային հայտարարագրման և երբեմն բնապահպանական հարկերի։
- Ալյումինե կամ մետաղական կոնստրուկցիաներ. Հաճախ դիտարկվում են որպես սովորական մետաղական արտադրանք և հարկվում են ընդհանուր հիմունքներով։
Ինչպե՞ս անխափան անցկացնել մաքսազերծումը և ստանալ արտոնությունները
Արտոնություններից լիարժեք օգտվելու գրավականը ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրերի կատարյալ ճշգրտությունն է և ուղեկցող տեխնիկական փաստաթղթերի առկայությունը։ Մաքսային մարմինները պահանջում են ապրանքի հստակ տեխնիկական անձնագիրը (Data Sheet), որպեսզի հավաստիանան, որ ներմուծվող ապրանքը հենց արևային էներգետիկայի ոլորտի համար է նախատեսված, այլ ոչ թե այլ կենցաղային նպատակների։ Սխալ կոդավորումը կարող է հանգեցնել արտոնության չեղարկման և տուգանքների առաջացման։
Եթե ցանկանում եք արևային պանելների և կայանների ներմուծում իրականացնել, ապա կարող եք դիմել մեր ընկերությանը։ Brokers.am հարթակի պրոֆեսիոնալ մաքսային բրոքերները կօգնեն Ձեզ ճիշտ ընտրել ապրանքների ծածկագրերը, նախապես հաշվարկել բոլոր ծախսերը, կիրառել օրենքով սահմանված բոլոր հարկային ու մաքսային արտոնությունները և ապահովել Ձեր բեռի արագ ու անվտանգ ձևակերպումը։
