Միջազգային առևտրով և ապրանքների ներմուծմամբ զբաղվող ընկերությունների ու անհատ ձեռնարկատերերի համար ծախսերի ճիշտ պլանավորումը բիզնեսի հաջողության հիմնական նախապայմաններից է։ Հայաստանի Հանրապետություն ապրանքներ ներմուծելիս առաջանում են մի շարք պարտադիր հարկեր և մաքսային վճարներ, որոնց չափը կախված է ապրանքի տեսակից, ծագման երկրից և մաքսային արժեքից։

Այս ուղեցույցում պարզ և հասկանալի ձևով ներկայացնում ենք, թե ինչ վճարներ են առաջանում ԵԱՏՄ անդամ չհանդիսացող (երրորդ) երկրներից և ԵԱՏՄ անդամ պետություններից ապրանքներ ներմուծելիս։

1. Մաքսատուրք (Customs Duty)
Մաքսատուրքը պարտադիր վճար է, որը գանձվում է ապրանքը ՀՀ մաքսային տարածք ներմուծելիս։

• Դրույքաչափը․ Սահմանվում է ըստ ԵԱՏՄ Միասնական մաքսային սակագնի՝ հիմնվելով ապրանքի ԱՏԳ ԱԱ (HS Code) 10-անիշ կոդի վրա։ Դրույքաչափերը սովորաբար տատանվում են 0%-ից մինչև 15-20%-ի միջակայքում։
  
• Ինչպես է հաշվարկվում․ Մաքսատուրքը հաշվարկվում է ապրանքի մաքսային արժեքից։
  
• Կարևոր է իմնալ․ Մաքսային արժեքը միայն ապրանքի հաշիվ-ապրանքագրային (Invoice) գինը չէ։ Այն իր մեջ ներառում է ապրանքի ձեռքբերման գինը, ինչպես նաև մինչև ՀՀ սահման հասցնելու տրանսպորտային, ապահովագրական և լոգիստիկ բոլոր ծախսերը։
  

2. Ավելացված Արժեքի Հարկ (ԱԱՀ / VAT)
ԱԱՀ-ն անուղղակի հարկ է, որը գանձվում է ներմուծվող ապրանքների մեծ մասից։

• Դրույքաչափը․ Հայաստանում ներմուծման ԱԱՀ-ի դրույքաչափը 20% է։
  
• Հաշվարկման բանաձևը․
  ԱԱՀ-ն հաշվարկվում է հետևյալ ընդհանուր գումարից․
  ԱԱՀ-ի բազա = Մաքսային արժեք + Մաքսատուրք + Ակցիզային հարկ (եթե առկա է)
  (Այսինքն՝ 20% ԱԱՀ-ն հաշվարկվում է վերոնշյալ բոլոր բաղադրիչների հանրագումարից):
  

3. Ակցիզային Հարկ (Excise Tax)
Ակցիզային հարկով հարկվում են միայն օրենքով սահմանված ակցիզային ենթակա ապրանքները։

• Ո՞ր ապրանքներն են հարկվում․ Ալկոհոլային խմիչքներ, ծխախոտային արտադրանք, նավթամթերք, սեղմված և հեղուկացված գազ, քսայուղեր և այլն։
  
• Դրույքաչափը․ Սահմանվում է ՀՀ Հարկային օրենսգրքով՝ ըստ ապրանքատեսակի, ծավալի կամ քանակի (օրինակ՝ ֆիքսված գումար 1 լիտրի կամ 1 կգ-ի համար)։
  

4. Մաքսային Ծառայությունների Վճարներ
Մաքսային մարմինների կողմից ձևակերպումներ իրականացնելու համար գանձվում են պետական տուրքեր և ծառայության վճարներ․

• Մաքսային հայտարարագրման վճար․ Սովորաբար կազմում է 3,500 ՀՀ դրամ հայտարարագրի համար + 1,000 ՀՀ դրամ՝ յուրաքանչյուր լրացուցիչ թերթի համար։
  
• Տերմինալի և պահպանության ծախսեր․ Եթե բեռը տեղակայվում է մաքսային տերմինալներում (օրինակ՝ Ապավեն, ULS, Մետեքսիմ, Ալիանս), վճարումը կատարվում է ըստ տվյալ տերմինալի սահմանած սակագների (ըստ օրերի, քաշի կամ ծավալի)։
  

5. Ներմուծում ԵԱՏՄ Երկրներից (Ռուսաստան, Բելառուս, Ղազախստան, Ղրղզստան)
ԵԱՏՄ անդամ պետություններից ապրանքներ ներմուծելիս գործում է պարզեցված համակարգ․

1. Մաքսատուրք չի վճարվում․ Ապրանքներն ազատված են մաքսատուրքից, քանի որ գտնվում են միասնական մաքսային տարածքում։
   
2. ԱԱՀ-ի (20%) և ակցիզային հարկի վճարում․ Հարկերը հաշվարկվում և վճարվում են ներմուծողի կողմից ինքնուրույն՝ հարկային մարմնին ներկայացնելով ներմուծման հայտարարագիր և անուղղակի հարկերի վճարման մասին հայտարարություն։
   

Ամփոփում
Ապրանք ներմուծելիս ճշգրիտ բյուջե հաշվարկելու համար անհրաժեշտ է նախապես ճշտել ապրանքի ԱՏԳ ԱԱ կոդը, տրանսպորտային ծախսերի չափը և հնարավոր արտոնությունների առկայությունը։ Ճիշտ ձևակերպված փաստաթղթերը կօգնեն խուսափել լրացուցիչ տույժերից և հապաղումներից։

Շատ դեպքերում անհրաժեշտ է դիմել մաքսային բրոքերի՝ ձևակերպումներն արագ, անսխալ և գործող օրենսդրությանը համապատասխան իրականացնելու համար։ Դուք կարող եք անվճար տեղադրել ձեր հարցումը brokers.am կայքում և ստանալ տարբեր գնառաջարկներ փորձառու մաքսային բրոքերներից՝ ընտրելով ձեզ համար ամենամատչելի և հարմար տարբերակը։