Սննդամթերքի ներմուծումը Հայաստան բիզնեսի ամենապահանջված, սակայն միևնույն ժամանակ ամենախիստ վերահսկվող ոլորտներից մեկն է։ Քանի որ խոսքը բնակչության առողջության և անվտանգության մասին է, մաքսային մարմինները և պետական տեսչությունները ցուցաբերում են առանձնահատուկ ուշադրություն փաստաթղթերի, պահպանման պայմանների և ապրանքների որակի նկատմամբ։
Այս ուղեցույցում ներկայացնում ենք սննդամթերքի ներմուծման հիմնական քայլերը, պարտադիր փաստաթղթերի ցանկը, մակնշման պահանջները և մաքսազերծման առանձնահատկությունները։
1. Պետական վերահսկողությունը և ՍԱՊԾ թույլտվությունները
Հայաստանի Հանրապետություն սննդամթերք ներմուծելիս առաջնային դերակատարում ունի Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը․
- «Մեկ պատուհան» համակարգ․ Ներմուծման բոլոր թույլտվությունները և սահմանային վերահսկողության հայտերը ձևակերպվում են էլեկտրոնային եղանակով՝ պետական համակարգի միջոցով։
- Սահմանային տեսչական ստուգում․ Սահմանային անցակետում իրականացվում է փաստաթղթային ստուգում, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ ապրանքի զննում, նմուշառում և լաբորատոր փորձաքննություն։
2. Անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը
Սննդամթերքի մաքսազերծման համար պահանջվում են ինչպես ստանդարտ առևտրային, այնպես էլ մասնագիտացված անվտանգության փաստաթղթեր․
- Առևտրային հաշիվ-ապրանքագիր (Invois)․ Նշելով ապրանքի անվանումը, քանակը, արժեքը և մատակարարման պայմանները։
- Փաթեթավորման ցուցակ (Packing List)․ Տեղերի քանակի, զուտ և համախառն քաշերի նկարագրությամբ։
- Տրանսպորտային բեռնագիր (CMR, ծովային օրինագիծ կամ օդային բեռնագիր)․ Փոխադրման փաստը հաստատող փաստաթուղթ։
- Բուսասանիտարական sertifikat․ Բուսական ծագման ապրանքների համար (մրգեր, բանջարեղեն, հատիկաընդեղեն, հացահատիկ)՝ արտահանող երկրի լիազոր մարմնի կողմից։
- Անասնաբուժական sertifikat․ Կենդանական ծագման ապրանքների համար (միս, մսամթերք, կաթնամթերք, ձուկ, ձու)՝ արտահանող երկրի անասնաբուժական ծառայության կողմից։
- Անվտանգության և որակի sertifikat-ներ․ Եվրասիական տնտեսական միության տեխնիկական կանոնակարգերին համապատասխանության հայտարարագիր կամ sertifikat։
- Ծագման sertifikat․ Ապրանքի արտադրման երկիրը հաստատող փաստաթուղթ։
3. Փաթեթավորման և հայերեն մակնշման պահանջները
Հայաստան ներմուծվող և իրացվող սննդամթերքը պետք է պարտադիր ունենա հայերեն մակնշում (կամ հայերեն ներդիր-պիտակ)․
- Պարտադիր տեղեկատվություն․ Ապրանքի անվանումը, բաղադրությունը (ներառյալ սննդային հավելումները և ալերգենները), զուտ քաշը, արտադրման ամսաթիվը, պիտանիության ժամկետը, պահպանման պայմանները, արտադրողի և ներմուծողի անվանումն ու հասցեն։
- Եվրասիական տնտեսական միության նշան․ Փաթեթավորման վրա պետք է առկա լինի շուկայում ապրանքաշրջանառության միասնական նշանը։
4. Սառնարանային լոգիստիկա և պահպանման պայմաններ
Շուտ փչացող սննդամթերքի (միս, կաթնամթերք, պաղպաղակ, թարմ մրգեր) ներմուծման ժամանակ կրիտիկական է ջերմաստիճանային ռեժիմի պահպանումը․
- Սառնարանային փոխադրում․ Տրանսպորտային միջոցը պետք է ապահովված լինի ջերմաստիճանային ռեգիստրատորով (տերմոգրաֆով)։
- Մաքսային տերմինալներ․ Մաքսազերծման ընթացքում բեռը պետք է տեղադրվի համապատասխան սառնարանային տերմինալներում՝ որակի կորուստը կանխելու համար։
5. Մաքսազերծում և հարկեր
Սննդամթերքի մաքսազերծման ժամանակ հաշվարկվում են հետևյալ վճարները․
- Մաքսատուրք․ Սահմանվում է ըստ ապրանքի 10-անիշ կոդի (Եվրասիական տնտեսական միության անդամ երկրներից ներմուծելիս մաքսատուրք չի գանձվում)։
- Ավելացված արժեքի հարկ (20%)․ Հաշվարկվում է մաքսային արժեքի և մաքսատուրքի հանրագումարից։
- Մաքսային ձևակերպումների պետական տուրք․ Ստանդարտ սահմանված պետական վճարներ։
Ամփոփում
Սննդամթերքի անվտանգ ներմուծումը պահանջում է փաստաթղթերի նախնական ճշգրիտ պատրաստում, ՍԱՊԾ պահանջների պահպանում և լոգիստիկայի ճիշտ կազմակերպում։
Շատ դեպքերում սննդամթերքի ներմուծումը առանց ձգձգումների և բեռի փչացման ռիսկի իրականացնելու համար անհրաժեշտ է դիմել մաքսային բրոքերի։ Դուք կարող եք անվճար տեղադրել ձեր հարցումը brokers.am կայքում և ստանալ տարբեր գնառաջարկներ փորձառու մաքսային բրոքերներից՝ ընտրելով ձեզ համար ամենամատչելի և հարմար տարբերակը։
Հաճախ Տրվող Հարցեր (FAQ)
Հարց 1․ Ո՞ր պետական մարմինն է վերահսկում սննդամթերքի ներմուծումը Հայաստան:
Պատասխան․ Սննդամթերքի ներմուծման վերահսկողությունն իրականացնում է Հայաստանի Հանրապետության Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմինը (ՍԱՊԾ)։
Հարց 2․ Ի՞նչ հատուկ փաստաթղթեր են պահանջվում սննդամթերքի մաքսազերծման համար:
Պատասխան․ Անհրաժեշտ են բուսասանիտարական կամ անասնաբուժական sertifikat, անվտանգությունը հաստատող փաստաթղթեր (համապատասխանության հայտարարագիր), ինչպես նաև ՍԱՊԾ ներմուծման թույլտվություն։
Հարց 3․ Որո՞նք են սննդամթերքի մակնշման պարտադիր պահանջները:
Պատասխան․ Փաթեթավորման վրա պարտադիր պետք է առկա լինի հայերեն տեղեկատվություն՝ ապրանքի անվանման, բաղադրության, պիտանիության ժամկետի, պահպանման պայմանների և արտադրողի մասին։
