Եվրոպական միության երկրները (Գերմանիա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Լեհաստան և այլն) հանդիսանում են բարձրորակ սարքավորումների, մեքենաների, դեղորայքի, հագուստի, կոսմետիկայի և սննդամթերքի հիմնական մատակարարներից մեկը Հայաստան։ Եվրոպական շուկայից ապրանքների ներմուծումը պահանջում է եվրոպական արտահանման ընթացակարգերի և Եվրասիական տնտեսական միության ներմուծման կանոնների խորը իմացություն։
Այս ուղեցույցում քայլ առ քայլ ներկայացնում ենք Եվրոպական միությունից Հայաստան ապրանքների ներմուծման գործընթացը, անհրաժեշտ փաստաթղթերը, լոգիստիկ ուղիները և մաքսազերծման առանձնահատկությունները։
1. Մատակարարման պայմանների և գնագոյացման ճշգրտում
Եվրոպական գործընկերների հետ պայմանագիր կնքելիս առաջնահերթ անհրաժեշտ է հստակեցնել մատակարարման միջազգային պայմանները․
- Ապրանքի գինը առանց ավելացված արժեքի հարկի․ Եվրոպական միությունից դուրս արտահանվող ապրանքները չեն հարկվում եվրոպական ավելացված արժեքի հարկով։ Որպեսզի մատակարարը վաճառի ապրանքը 0% հարկով, պահանջվում է արտահանման փաստացի հաստատում։
- Մատակարարման պայմանների ընտրություն․
Ապրանքի հանձնում մատակարարի պահեստում․ Գնորդն ինքն է կազմակերպում բեռնափոխադրումը և եվրոպական մաքսային ձևակերպումները։
Ապրանքի հանձնում փոխադրողին․ Վաճառողն իրականացնում է արտահանման ձևակերպումները, իսկ հիմնական տեղափոխումը կազմակերպում է գնորդը։
2. Անհրաժեշտ փաստաթղթերի փաթեթը
Եվրոպայից ապրանքների անխափան տեղափոխման և Հայաստանում մաքսազերծման համար անհրաժեշտ են հետևյալ փաստաթղթերը․
- Առևտրային հաշիվ-ապրանքագիր (Invois)․ Մատակարարի պաշտոնական հաշիվը՝ ապրանքների անվանումների, քանակի, միավորի գնի, ընդհանուր արժեքի և արտույթի (Եվրո կամ ԱՄՆ դոլար) նշումով։
- Փաթեթավորման ցուցակ (Packing List)․ Տեղերի քանակի, զուտ և համախառն քաշերի մանրամասն նկարագրությամբ։
- Եվրոպական արտահանման հայտարարագիր (EX-1)․ Եվրոպական մաքսային մարմինների կողմից տրվող փաստաթուղթ, որը հաստատում է ապրանքի դուրսբերումը Եվրոպական միության տարածքից։
- Տրանսպորտային բեռնագիր (CMR կամ օդային բեռնագիր)․ Փոխադրման փաստը հաստատող միջազգային փաստաթուղթ։
- Ապրանքի ծագման sertifikat (EUR.1 կամ General Certificate)․ Եվրոպական արտադրության ապրանքների ծագումը հաստատող փաստաթուղթ։
- Համապատասխանության sertifikat-ներ կամ թույլտվություններ․ Ըստ ապրանքատեսակի (օրինակ՝ դեղորայքի, կոսմետիկայի, սննդամթերքի կամ էլեկտրոնիկայի համար)։
3. Լոգիստիկա և տեղափոխման երթուղիներ
Եվրոպական միությունից Հայաստան բեռնափոխադրումներն իրականացվում են հետևյալ հիմնական եղանակներով․
- Ավտոմոբիլային բեռնափոխադրում (Վրաստանի տարածքով)․ Ամենատարածված երթուղին է։ Բեռնատարները Եվրոպայից տարանցիկ անցնում են Արևելյան Եվրոպայի երկրներով, Թուրքիայով կամ Սև ծովով (լաստանավային փոխադրմամբ), մտնում Վրաստան և հասնում Հայաստան։
- Հավաքական բեռների տեղափոխում․ Փոքրաքանակ ապրանքների համար բեռները հավաքագրվում են Եվրոպայի կենտրոնական պահեստներում (օրինակ՝ Լեհաստանում կամ Գերմանիայում) և մեկ ընդհանուր մեքենայով տեղափոխվում են Հայաստան։
- Օդային բեռնափոխադրում․ Եվրոպական խոշոր օդանավակայաններից (Ֆրանկֆուրտ, Վենա, Միլան) ուղիղ կամ տարանցիկ չվերթերով դեպի Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայան։ Հարմար է թանկարժեք, շտապ կամ հատուկ պահպանման պայմաններ պահանջող բեռների համար։
4. Մաքսազերծում և հարկեր Հայաստանում
Հայաստանի մաքսային տերմինալում եվրոպական ապրանքների մաքսազերծման ընթացքում իրականացվում են հետևյալ հաշվարկները․
- ԱՏԳ ԱԱ 10-անիշ կոդի դասակարգում․ Որոշվում է ապրանքի ճշգրիտ կոդը և մաքսատուրքի դրույքաչափը (0%-ից մինչև 15-20%)։
- Մաքսային արժեքի հաստատում (Առաջին մեթոդ)․ Եվրոպական արտահանման հայտարարագրի (EX-1) և բանկային SWIFT փոխանցման առկայությունը թույլ է տալիս անպրոբլեմ հաստատել հաշիվ-ապրանքագրային ցածր գինը։
- Հարկերի վճարում․ Հաշվարկվում և վճարվում են մաքսատուրքը, 20% ավելացված արժեքի հարկը, մաքսային ձևակերպման պետական տուրքը և ակցիզային հարկը (եթե ապրանքը ակցիզային է)։
5. Հաճախ հանդիպող սխալներ, որոնցից պետք է խուսափել
- Արտահանման հայտարարագրի (EX-1) բացակայություն․ Առանց այս փաստաթղթի եվրոպական մատակարարը կարող է պահանջել տեղական ավելացված արժեքի հարկի վճարում, իսկ Հայաստանի մաքսային մարմինները կարող են կասկածի տակ դնել ապրանքի գինը։
- Փաստաթղթային անհամապատասխանություններ․ Հաշիվ-ապրանքագրում և տրանսպորտային բեռնագրում քաշերի կամ անվանումների անճշտությունները հանգեցնում են բեռի ուղղորդմանը Կարմիր ուղի (լրիվ զննում)։
Ամփոփում
Եվրոպական միության երկրներից ապրանքների ներմուծումն ապահովում է բարձր որակ, սակայն պահանջում է արտահանման և ներմուծման փաստաթղթերի ճշգրիտ համադրում։
Շատ դեպքերում Եվրոպայից ներմուծումն անխափան իրականացնելու և մաքսային արժեքը ճիշտ հիմնավորելու համար անհրաժեշտ է դիմել մաքսային բրոքերի։ Դուք կարող եք անվճար տեղադրել ձեր հարցումը brokers.am կայքում և ստանալ տարբեր գնառաջարկներ փորձառու մաքսային բրոքերներից՝ ընտրելով ձեզ համար ամենամատչելի և հարմար տարբերակը։
Հաճախ Տրվող Հարցեր (FAQ)
Հարց 1․ Ի՞նչ հիմնական փաստաթղթեր են անհրաժեշտ Եվրոպական միությունից ապրանքներ ներմուծելիս:
Պատասխան․ Պահանջվում են հաշիվ-ապրանքագիր, փաթեթավորման ցուցակ, տրանսպորտային բեռնագիր (CMR կամ օդային), եվրոպական արտահանման հայտարարագիր (EX-1) և ապրանքի ծագման sertifikat։
Հարց 2․ Ի՞նչ է եվրոպական արտահանման հայտարարագիրը (EX-1) և ինչո՞ւ է այն կարևոր:
Պատասխան․ EX-1-ը Եվրոպական միությունից ապրանքի արտահանման փաստը հաստատող փաստաթուղթն է, որը թույլ է տալիս եվրոպական մատակարարին ազատվել տեղական ավելացված արժեքի հարկից, ինչպես նաև հիմնավորում է ապրանքի գործարքի գինը Հայաստանի մաքսային մարմիններում։
Հարց 3․ Ի՞նչ լոգիստիկ ուղիներով են տեղափոխվում բեռները Եվրոպայից Հայաստան:
Պատասխան․ Հիմնականում կիրառվում են ավտոմոբիլային բեռնափոխադրումները Վրաստանի տարածքով, ինչպես նաև ուղիղ կամ տարանցիկ օդային բեռնափոխադրումները։
