Առաջին անգամ արտասահմանից ապրանքներ ներմուծելը յուրաքանչյուր բիզնեսի համար պատասխանատու և հուզիչ փուլ է։ Անփորձության պատճառով սկսնակ ներմուծողները հաճախ բախվում են չնախատեսված ծախսերի, տուգանքների կամ բեռների ձգձգման մաքսային տերմինալներում։

Այս ուղեցույցում ներկայացնում ենք 5 հիմնական քայլերը, որոնք թույլ կտան կազմակերպել ձեր առաջին ներմուծումը Հայաստան հարթ, անվտանգ և առանց ավելորդ ֆինանսական ռիսկերի։

1. Ապրանքի ԱՏԳ ԱԱ (HS Code) կոդի և պահանջների ճշգրտում
Մինչ մատակարարին կանխավճար փոխանցելը, առաջնահերթ անհրաժեշտ է իմանալ ապրանքի ճշգրիտ 10-անիշ ԱՏԳ ԱԱ կոդը։

• Ինչո՞ւ է դա կարևոր․ Կոդից է կախված մաքսատուրքի չափը (0-20%), ԱԱՀ-ն (20%), ինչպես նաև այն, թե արդյոք ապրանքի համար պահանջվում են հատուկ sertifikat-ներ (օրինակ՝ ՍԱՊԾ, Առողջապահության նախարարության թույլտվություն կամ համապատասխանության հայտարարագիր)։
  
• Ռիսկը․ Եթե ապրանքը հասնի սահման և պարզվի, որ չկան անհրաժեշտ թույլտվությունները, բեռը կկանգնեցվի տերմինալում։
  

2. Մատակարարի ստուգում և Incoterms պայմանի ընտրություն

• Մատակարարի աուդիտ․ Պահանջեք մատակարարից ապրանքի տեխնիկական անձնագիրը (Data Sheet), լուսանկարները և նախկինում այլ երկրներ արտահանված Invois-ների օրինակներ։
  
• Incoterms-ի ճիշտ ընտրություն․
  EXW (Ex Works)․ Բեռը վերցնում եք վաճառողի պահեստից․ ամբողջ տրանսպորտն ու ռիսկերը ձեր վրա են։
  FOB (Free on Board)․ Վաճառողը բեռնում է նավը/մեքենան, իսկ հիմնական փոխադրումը ձեր պատասխանատվությունն է։
  CIF / DAP․ Վաճառողը կազմակերպում է բեռնափոխադրումը մինչև նշված վայր։
  
• Խորհուրդ սկսնակներին․ Առաջին անգամ ներմուծելիս նախապատվությունը տվեք այն պայմաններին, որտեղ տրանսպորտային ռիսկերը հստակ ապահովագրված են։
  

3. Ինքնարժեքի ճշգրիտ հաշվարկ (Landed Cost)
Միայն ապրանքի գինը հաշվի առնելը ամենամեծ սխալներից է։ Ներմուծման ինքնարժեքը ձևավորվում է հետևյալ գումարից․

• ապրանքի գին (Invoice),
  
• տրանսպորտային և ապահովագրական ծախսեր,
  
• մաքսատուրք և 20% ԱԱՀ,
  
• մաքսային ձևակերպման պետական տուրքեր,
  
• տերմինալային և լաբորատոր/սերտիֆիկացման ծախսեր (եթե առկա են)։
  

4. Փաստաթղթերի նախնական ստուգում (Pre-audit)
Բեռը ճանապարհ ընկնելուց առաջ խնդրեք մատակարարին ուղարկել փաստաթղթերի սևագիր տարբերակները (Draft Invoice, Packing List)։

• Ստուգեք տվյալների համընկնումը․ Քաշերը (Net/Gross), տեղերի քանակը, ապրանքատեսակների անվանումները և արժեքները պետք է 100% համընկնեն բոլոր փաստաթղթերում (Invoice, Packing List, CMR)։ Անգամ 1 կգ-ի տարբերությունը կարող է պատճառ դառնալ մաքսային տուգանքի։
  

5. Դիմեք մասնագիտացված մաքսային բրոքերի
Սկսնակների համար մաքսային համակարգերում (Trade.gov.am / e-Customs) ինքնուրույն կողմնորոշվելը բարձր ռիսկային է։ Մաքսային բրոքերը․

• նախապես կստուգի փաստաթղթերը,
  
• ճշգրիտ կընտրի ԱՏԳ ԱԱ կոդը,
  
• կհաշվարկի բոլոր վճարները,
  
• արագ և անսխալ կհայտարարագրի բեռը։
  

Ամփոփում
Առաջին ներմուծման հաջողությունը կախված է նախնական պլանավորումից և փաստաթղթերի անթերի պատրաստումից։
Շատ դեպքերում առաջին ներմուծումն անվտանգ իրականացնելու համար անհրաժեշտ է դիմել մաքսային բրոքերի։ Դուք կարող եք անվճար տեղադրել ձեր հարցումը brokers.am կայքում և ստանալ տարբեր գնառաջարկներ փորձառու մաքսային բրոքերներից՝ ընտրելով ձեզ համար ամենամատչելի և հարմար տարբերակը։

Հաճախ Տրվող Հարցեր (FAQ)

Հարց 1․ Ո՞րն է առաջին ներմուծումը կազմակերպելու առաջին քայլը:
Պատասխան․ Առաջին քայլը ապրանքի ճշգրիտ ԱՏԳ ԱԱ կոդի որոշումն է և մաքսային վճարների, հարկերի ու պարտադիր sertifikat-ների նախնական հաշվարկը։
Հարց 2․ Ի՞նչ է Incoterms-ը և ինչո՞ւ է այն կարևոր:
Պատասխան․ Incoterms-ը միջազգային առևտրային պայմանների համակարգ է, որը հստակեցնում է գնորդի և վաճառողի միջև ռիսկերի, ծախսերի և բեռնափոխադրման պատասխանատվության բաշխումը։
Հարց 3․ Ինչպե՞ս ապահովագրվել ֆինանսական կորուստներից առաջին ներմուծման ժամանակ:
Պատասխան․ Անհրաժեշտ է նախապես ստուգել մատակարարի փաստաթղթերը, ճշգրտել մաքսային արժեքը և դիմել մաքսային բրոքերի՝ փաստաթղթերն անսխալ ձևակերպելու համար։